:: Jagodina
:: Ćuprija
:: Paraćin
 
  :: Početna
  :: Kontakt
  :: Vreme
  :: Na današnji dan
  :: Kursna lista
  :: Horoskop
 
  :: Knjiga gostiju
  :: Pošaljite čestitku
  :: Preporučite nas
  :: Online časopisi
  :: Online igrice
  :: Online psiholog
  :: Sve vrste bolesti
  :: Kalendar svetskih dana
  :: Zanimljive poruke
  :: Zanimljivi linkovi
  :: Sva srpska imena
  :: Vicevi - humor
  :: Sanovnik - snovi
  :: Grupni Popusti - Akcije
  :: Slike poznatih ličnosti
  :: Stanovnici zemlje
  :: Šta sve treba jesti
  :: Tačno atomsko vreme
  :: Poslednji zemljotresi
  :: Srbi u svetu
  :: SOS telefoni
  :: Kraj interneta

 - Aforizam Dana -

Da li ste čuli za Restoran ''R CLUB'' u Jagodini ?

  Jesam
  Nisam


Rezultati
  :: O nama
  :: Saradnici
  :: Cenovnik usluga
  :: Linkovi
  :: Internet zarada
Klikni gore. Srećno
  :: Banke
  :: Ambasade
  :: Air Serbia
  :: Pozivni brojevi SRBI.
  :: Razdaljine
  :: Gradovi Srbije
  :: Linkovi poznatih

Dodajte autentik u favorites, trebaće Vam !


 :: Apel građana :: Radio Ljubav Jagodina
 :: Humana strana :: Radio Jagodina
 :: Kulturna dešavanja :: TV Jagodina
 :: Letnja pozornica :: Radio D Plus Jagodina
 :: Foto album :: Oglasi Halo Jagodina
 :: Vesti iz grada :: Radio Gong Jagodina
 :: Mapa grada :: Radio Morava Jagodina
 :: Mozgopol - Kolumna :: Radio Amore Jagodina
 :: Akva Park Jagodina
Kafa Milos Jagodina Lux

 

ISTORIJAT   JAGODINE

O S N O V N O

Između VII i IX veka na teritoriji današnje Jagodine formirana su prva slovenska naselja. Župe, koje su predstavljale veće plemenske zajednice formirane u periodu od IX do XI veka. Pod velikim Županom Stefanom Nemanjom, 1138. godine priključeni su Srbiji župe Belica, Levač, a podređene su žickoj eparhiji pod kraljem Stefanom Prvovenčanim 1219. Župa Belica teritorijalno odgovara opštini Jagodina.
Prvi sačuvani pismeni spomenik u kome se pominje nekadašnje ime Jagodna, kasnije Jagodina (jagodina po legendi od biljke jagode ili po devojci jagodi), predstavlja razkrsnica koju je dvorska kancelarija Despota Stefana Lazarevića dala dubrovčaninu Živulinu Stanišiću, kada mu je prestala carinska služba u Srbiji. Razrešnica je napisana 15. jula 1399. godine u Jagodini. Ovaj document svedoči da je na mestu današnje Jagodine, postojalo za to vreme razvijeno naseljeno mesto. Sama činjenica da je mogla primiti državne službe govori da je Jagodina tada imala veći znacaj od običnog naselja pored glavnog puta.
U Jagodini je izdat još jedan document Despota Stefana 1411. godine, pa je izvesno da je Stefan tuda prolazio I zadržavao se na putu prema Manasiji koju je gradio na desnoj obali reke Resave. U varošicu Jagodina je za to vreme turske vladavine prerasla oko 1588. godine tako da je kasnije bila jedna od najvažnijih stanica na Carigradskom drumu I upravni centar Jagodinske naxije.

Kočinom krajnom (1788-1791) započela je borba za oslobođenje koje je od 1804. godine borbama u I i II srpskom ustanku uspešno okončana.
Današnja Jagodina je nosila ime Jagodina do završetka II svetskog rata, kada je 22. septembra 1946. godine povodom stogodišnjice rođenja Svetozara Markovića (1846-1875. godine), dobila ime Svetozarevo. 1992. godine, na referendumu su se građani izjasnili da se gradu vrati stari naziv Jagodina

JAGODINA   KROZ    ISTORIJA

Prve ljudske zajednice pojavile su se pre 35000 godina, u toku starijeg kamenog doba (paleolita) . U krečnjackom delu, istočno do Jagodine, i ako je poznato stotinak pećina, do sada nisu pronađeni tragovi čovekovog boravka, a sa zapadnog dela potiču neproučene fosilne kosti čovekove lobanje iz Jošine pećine kraj manastira Jošanica. Jedino pouzdano stanište otkriveno je pod Jerininim brdom kod Batočine , uz obod opštine Jagodina, u kome su nadeni jedan ljudski zub, koštane i kremene alatke i kosti davno izumrlih životinja. Iz srednjeg kamenog doba (mezolita) od 8.000 do 6.000 godina pre nove ere nije poznato ni jedno naselje.

 

 

Iz doba mladeg kameno doba (neolit poznato i kao kultura prvih zemljoradnika i stočara) poznato je stotinak sela u okolini Jagodine. Ležala su na osunčanim padinama, kraj reka i u zaklonima od vetra.U njima se živelo u poluzemunicama, a kasnije u kućama. Na više mesta nađena je ugljenisana pšenica, a medu životinjskim kostima primerci pripitomljenog goveceta, svinje, ovce i psa. Najvrednije ostatke čine alatke, zemljano posude sa bogatim dekorom i figurine od pečene zemlje u obliku žene i ređe muškarca.

 

 

Metal je u ove krajeve stigao preko nomadskih plemena iz ruskih stepa, koja su na prelazu iz kamenog u bronzano doba (od 3.200 - 2.200 godine pre nove ere) izgradila nove kulture. Iz ranog bronzanog doba (od 2.200.- 1.700. godine pre n.e.) poznato je desetak naselja, grupisanih oko Juhora, što se može dovesti u vezu sa njegovim rudištima bakra. Život u njima tekao je bez većih promena, a metalni predmeti su i dalje bili retkost. U razvijenom bronzanom dobu (od 1.700- 1.250 godine pre n.e.) ostvareno je kulturno jedinstvo na većem delu Balkana, u koji su ukljuceni i ovi krajevi. Naselja su otkrivena na više mesta, pored ostalog i u naselju "Sarina međa" u Jagodini. Prvi put se sreću brojni bronzani predmeti, naročito predmeti za kičenje i sekire, i već tada je počelo staleško i imovinsko raslojavanje.

U poslednjem milenijumu stare ere, Velika Morava postala je granicna zona u kojoj su se sretali kulturni uticaji Grka sa juga, Tracana sa istoka i Ilira sa zapada Balkana. Etno - kulturna mešanja doprinela su da se u gvozdenom dobu razvije kultura regionalizovanih odlika na koju su preovlađujuće uticala Ilirska plemena. Pred kraj ovog razdoblja pojavili su se Kelti u okviru osvajačkog pohoda prema Grckom svetilištu u Delfima, a na prelazu iz stare u novu eru Dačani, prastanovnici današnje Rumunije. Preko njih u ove krajeve stižu upotreba novca, veština u izradi grnčarije sa vitlom, mnoge nove alatke, kao i druge visokocivilizacijske tekovine. Njihova naselja sreću se mahom u Moravskoj kotlini. Na prelazu iz stare u novu eru, Pomoravlje je stupilo u neposredni dodir sa antičkim narodima - Grcima i Rimljanima.

Dodiri sa Grcima odvijali su se preko trgovine kojom su se bavili putujuci trgovci koji su trampili Grcke skupocene zanatske proizvode za domaće sirovine. U prilog tim vezama svedoče i novčići Grčkih kolonija nađenih u nekim selima u neposrednoj blizini Jagodine.

Rimljani su se pojavili kao osvajači, privučeni prirodnim bogatstvima ovih krajeva, nadirući preko Balkanskog poluostrva iz više pravaca. Pod Rimskom upravom domaća plemena su se prvi put našla u jedinstvenoj državi koja je snagom oružja nametala svoju upravu, jezik, pismo i druge oblike materijalne i duhovne kulture. Najveći građevinski poduhvat predstavljao je put duž desne obale Morave , kraj kojeg su nikle stanice za razmenu konja i konacenje putnika ili utvrđenja sa posadama, te su tada postala i prva naselja u blizini Jagodine. U isto vreme, duž poprečnih saobraćajnica podignute su mnoge tvrđave, poput Petrusa kod Paraćina i niz drugih poznatih kao Jerinin grad i Belica kod Jagodine.

Tokom 395. godine Rimska imperija raspala se na Zapadno i Istočno Rimsko carstvo ( Vizantiju ). U toj podeli Pomoravlje je pripalo Vizantiji. Tokom seobe naroda od III do VII veka , Pomoravlje pustoše, pale i pljačkaju varvarska plemena, naročito Goti, Huni, Avari i Sloveni. Slovenska naselja iz ovog perioda evidentirana su na više od dvadesetak mesta.

Nakon uspešno okončanog rata protiv Vizantije 1183 godine veliki župan Stefan Nemanja izbija sa vojskom do Save i Dunava, omogućujuci brojnim porodicama da se iz prenaseljenih krajeva drevne Raške i Zete prebace u osvojene oblasti. Simboličnu granicu prema istoku, odnosno prema osvajačkim interesima Ugara, Bugara i nešto stalnijih od strane Vizantije predstavljala je Velika Morava, pa duž njene leve obale niču feudalni posedi, kao neka vrsta isturenih krajišnika.

Na ovom delu se javlja Župa Belica koja se u pisanim izvorima sreće kao jedna od osvojenih oblasti u ratu 1183. godine , ćije se sedište iz prvih dana izgleda nalazilo na Jagodinskom polju. Prema podacima iz literature, vlastelinsko utvrđenje se nalazilo na Ðurđevom brdu, zajedno sa nekropolom, sudeći po povremenom nalaženju skeletnih delova i keramičkih fragmenata. Utvrđenje je niklo zahvaljujući strateškim vrednostima mesta i građevinskom materijalu srušenog rimskog kastela, dok je kasnije i samo poslužilo da Turci lako dođu do materijala za svoje objekte. Civilno naselje je zasnovano sa jedne i druge strane Belice, silazeći nizvodno, u potrazi za boljim zemljištem. Seoce zasnovano na ovom mestu imalo je i manji trg, sa crkvom i nekropolom koja se, sudeći po pisanim podacima i arheološkom materijalu, nalazila na mestu gde je sada tzv. Stara opština u širem centru Jagodine.

Prvi sačuvani pisani dokument u kome se spominje ime Jagodine-Jagodna (Jagodina po legendama od biljke jagode ili po devojci Jagodi), predstavlja razrešnica koju je dvorska kancelarija Despota Stefana Lazaravića dala dubrovčaninu Živulinu Stanišicu kada mu je prestala carinska služba u Srbiji. Razrešnica mu je napisana 15. jula 1399.godine u Jagodini.
Ovaj dokument svedoči da je na mestu današnje Jagodine postojalo, za to vreme razvijeno naseljeno mesto. Sama činjenica da je mogla da primi državne službe govori da je Jagodina tada imala veci značaj od običnog naselja pored glavnog puta.
U Jagodini je izdat još jedan dokument Despota Stefana Lazarevića 1411.godine, pa je izvesno da je Stefan tada prolazio i zadržavao se na putu prema Manasiji koju je gradio na desnoj obali Resave.

Turci tokom XV i XVI veka na temeljima srušenog srpskog srednjevekovnog seoceta Jagodine, podižu svoju palanku, koju strani putnici u dnevnicima nazivaju Jadunum, Eperis ili Jasince, sve dok se 1568. godine, sudeci po do sada poznatim izvorima nije ustalilo ime Jagodina.1553-57 putnici je nazivaju lepom palankom sa 4 karavan saraja i 2 džamije. U njoj je živelo više spahija i turskih vojnika a manje Srba hrišćana. Imala je i tursku školu. Cela dolina Morave je tada bila pod šumom. Carigradskim drumom put od Jagodine do Beograda trajao je 4 dana.

Jagodina se kao tursko naselje u pocetku sporo razvijalo. Sa statusom palanke pominje se tek 1620. godine, kao manja stanica na Carigradskom drumu. Godine 1660. putopisac Čelebija navodi da varoš ima 1500 kuća i da celokupno življe ćine islamizovani hrišcani.

JAGODINA U VREME USTANAKA PROTIV TURAKA

Sa Kočinom krajinom od 1788. do 1791. godine počinju oslobodilački ratovi srpskog naroda protiv Turaka, a okončavaju se Prvim i Drugim srpskim ustankom od 1804. - 1815. godine. U ustaničkim bitkama koje su vođene za i oko Jagodine, naselje je paljeno i rušeno u više mahova. Prema zapisima savremenika najtežu katastrofu je doživelo 1813. godine u toku stravišne turske odmazde, kada je izgorelo "da se parče drveta nije moglo naći".

Dve najvažnije bitke na samom početku prvog srpskog ustanka odigrale su se u Jagodini. U njoj se bio utvrdio najgori od svih dahija Kučuk Alija sa vodom krdžalija Gušančem Alijom. U prvoj bici Karadorđe je pretrpeo neuspeh, a u drugoj je pobedio Turke i oslobodio Jagodinu.
U toku prvog srpskog ustanka Jagodina je delimično popaljena. Za vreme borbi povremeno se raseljavalo varoško stanovništvo. Najviše su stradali stanovnici srpske mahale, prilikom odmazde 1813 godine. Iste godine srpske starešine su izradile ratni plan protiv Turaka.
Po sklapanju mira 1815., Jagodina je do Hatišerifa 1830. godine nahija sa kneževinama Levač i Temnić i sa 140 sela. Posle Hatišerifa 1833. godine u Jagodini je sedište Rasinskog serdarstva u koje ulaze Rasina, Temnić, Levač i Belica. To je doprinelo razvoju naselja sa zgradama Načelstva i Magistrata. Sa izgradnjom železnice 1844. godine i podizanjem nove crkve 1901. godine, centar se premešta na sadašnje mesto.
Posle dugog srpskog ustanka Jagodina se demografski menja.
Naime tursko stanovništvo se iseljava i tako smanjuje broj gradskih žitelja. No i pored toga, Jagodina se privredno stabilizuje i postepeno ravija kao pogranična varoš (do 1833) tadašnje Miloševe Srbije. Zahvaljujuci tome postaje zanatsko-trgovački centar Jagodinske nahije.

Na prvom popisu 1818. godine, Jagodina je imala 276 domova sa 494 haračkih glava. Poslednja turska porodica iselila se 1832. godine. Vec 1837. godine Jagodina je imala 5.220 žitelja, dok je cela Srbija imala 41.374 varoških stanovnika.1866 u Jagodini je živelo 4.429 stanovnika koji su se bavili poljoprivredom, trgovinom i zanatstvom. 1876 bilo je 91.88 % zemljoradnika.
Nekoliko epidemija kuge i neki drugi razlozi izazvali su zastoj, pa je 1900. godine imala 4.765, a 1931. godine .6950 stanovnika.

Razvoj Jagodine

Brži razvoj Jagodine u XIX veku, naročito pedesetih godina karakterišu osnivanje prvog industrijskog objekta u Srbiji - fabrike stakla kao i početak rada Pivare. Početak dvadesetog veka Jagodina je dočekala sa brojnim industrijskim preduzećima, zanatskim i trgovinskim radnjama.

Posle I svetskog rata nastavlja se dalji razvoj Jagodine u važni privredni i kulturni centar Srbije,da bi posle II svetskog rata Svetozarevo, pa ponovo Jagodina, izraslo u moderan privredni, kulturni i administrativni centar Pomoravskog okruga.

OSLOBOÐENJE 1944

Nemačka SS divizija "Princ Eugen" branila je prugu odstupncu nemačkim trupama iz Grcke na liniji Stalać - Lapovo. Posebo su bili utvrđeni na visovima oko Jagodine i Paraćina. Nasuprot njih bile su jedinice Crvene armije (pd komandom maršala Tolbuhina) i jedinice Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije. Te jedinice su napredovale iz istočne Srbije preko Kučaja.
12-13 oktobra Nemci napuštaju Paraćin bez borbe. Od 11-13 oktobra vođene su borbe za Ćupriju koja je oslobođena 13 oktobra. Srucili su pešacki most, a pokušali su da sruše i železnicki ali je neki nepoznati rodolju presekao kablove i na taj način sprečio rušenje. Glavni i najduži okršaji za definitivno oslobađanje Pomoravlja vođeni su oko Jagodine. Nemci su se ovde ogorčeno branili nedelju dana. Prva linija fronta je najpre bila Morava a zatim su se nemci povukli na bedeme železnicke pruge.Tu su se borbe izmedu reke i pruge vodile često i prsa u prsa, a sama železnicka stanice je više puta prelazila iz ruke u ruku. Nemci su imali osmatračnice na crkvenom zvoniku i na silosu pa su imali pregled situacije, što im je pomoglo da efikasnije koriste artiljeriju i time da se duže održe. Tek po početku dejstvovanja poznatih ruskih "kaćuša" Nemci napuštaju grad. To se desilo u noci izmedu 16-17 oktobra. Za sobom su minirali sve mostove pa i most na Belici.
Istog dana oslobođen je i Rekovac i deo Levca.

22 septembra 1946 na mestu starog spomenika podignut je novi spomenik Svetozaru Martkoviću a grad je tog dana dobio naziv Svetozarevo.

 

 


jagodina smestaj apartmani jagodina cene prenocista jagodinasmestaj.rs
Dobitan Siguran Tiket Dana Sms Srbija
SMS Postani Zavodnik Zavodnica Srbija
Igraonica Jagodina
Najveci EX-Yu online multiplayer community igrice zabava


 - Moto Dana -


Sva prava zadržana Agencija 'Autentik'  - 064/13-09-129  -  office@autentik.net  -  10h - 15h

Saznajte šta Vas čeka u budućnosti.
Postavite pitanje astrologu - UŽIVO!


Pošaljite SMS sa tekstom AUT pa vaše ime na broj 4345 i dobićete odgovor astrologa.
Nakon toga, u sledećoj poruci, izaberite da li želite:

- Horoskop (SMS sa tekstom HOROSKOP na 4345)
- Tarot (SMS sa tekstom TAROT na 4345)
- Numerologiju (SMS sa tekstom NUMER na 4345)
- Natalnu kartu (SMS sa tekstom NATAL na 4345)
- Sanovnik (SMS sa tekstom SNOVI na 4345)

Važi za sve mreže u Srbiji.

Cena poruke je iskazana sa PDV-om -   MTS: 44.64 din, Telenor: 45,6 din, VIP: 42 din

Objašnjenje kako ovaj servis funkcioniše


- Astro Dijeta (SMS sa tekstom NDIJETA datum, vreme i mesto rođenja na 1246). Cena poruke je iskazana sa PDV-om -   MTS, Telenor, VIP: 183.60 din/sms
- Siguran Tiket (Saznajte prvi za mečeve na koje se kladi čitav svet !!!) POŠALJI: AUT na 5886. Cena poruke je - 24 din.

- Zavodnik (Neka poludi za tobom... Saznaj Tajnu.) POŠALJI: AUT na 5885. Cena poruke je - 116.60 din.

Astro Dijeta Srbija

Autentik Top Lista
velikoprodaja srbija
Popusti Beograd
sve akcije srbija popusti povoljne cene